Blog
Wat is goedkoper, stoken op gas of warmtepomp?
De energierekening is voor veel huishoudens een flinke kostenpost. Logisch dus dat steeds meer mensen zich afvragen wat goedkoper is: verwarmen met een cv-ketel op aardgas of overstappen op een warmtepomp. In deze blog zetten we de kosten naast elkaar, rekenen we een praktijkvoorbeeld door en laten we zien in welke woning welke keuze het meeste oplevert.
HET KORTE ANTWOORD
In de meeste woningen is een warmtepomp goedkoper in gebruik dan een cv-ketel op gas. Met een COP van rond de 4 maakt een warmtepomp van 1 kWh stroom ongeveer 4 kWh warmte, waardoor de jaarlijkse stookkosten grofweg kunnen halveren. Hoe groot het voordeel is, hangt af van de isolatie, het afgiftesysteem en de aanschafkosten.
De vraag lijkt eenvoudig, maar het antwoord hangt af van meerdere factoren: de isolatie van de woning, de actuele energieprijzen, het type warmtepomp en het verwarmingssysteem dat er al ligt. Wel is duidelijk dat de warmtepomp de afgelopen jaren een enorme opmars heeft gemaakt. Waar de techniek vroeger vooral in nieuwbouw werd toegepast, kiezen nu ook steeds meer eigenaren van bestaande woningen voor een hybride warmtepomp of een volledig elektrische variant. De belangrijkste redenen: lagere energiekosten en minder afhankelijkheid van aardgas.
Hoe werkt verwarmen met gas?
Een cv-ketel verbrandt aardgas om warmte te maken voor de verwarming en het tapwater. Moderne HR-ketels, zoals een Remeha, Intergas of Nefit, halen een hoog rendement, maar het blijft een verbrandingsproces. Uit 1 m³ gas haal je in de praktijk hooguit zo’n 9 kWh warmte, en meer wordt het nooit.
Daarnaast ben je met een cv-ketel volledig afhankelijk van de gasprijs. Stijgt die, dan loopt de energierekening direct op. Dat hebben veel Nederlanders tijdens de energiecrisis aan den lijve ondervonden. De prijzen zijn inmiddels minder extreem, maar aardgas blijft een fossiele brandstof waarvan de kosten sterk kunnen schommelen.
Hoe werkt een warmtepomp?
Een warmtepomp maakt geen warmte door verbranding, maar haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of het grondwater. Met elektriciteit wordt die warmte opgewaardeerd tot een bruikbare temperatuur voor de cv-installatie. Er bestaan ook ventilatiewarmtepompen, die warmte terugwinnen uit de afgezogen ventilatielucht van de woning.
Het grote voordeel is dat een warmtepomp veel meer warmte levert dan hij aan stroom verbruikt. Dat zie je terug in de COP-waarde (Coefficient of Performance). Een COP van 4 betekent dat de warmtepomp met 1 kWh stroom ongeveer 4 kWh warmte produceert. Let wel: de COP is een momentopname bij vaste temperaturen. Voor de jaarkosten is de SCOP, het gemiddelde over een heel stookseizoen, de eerlijkere maatstaf.
Kosten naast elkaar: gas versus warmtepomp
Neem een gemiddeld Nederlands huishouden dat jaarlijks ongeveer 1.200 m³ aardgas verbruikt voor verwarming en warm water. Omgerekend is dat zo’n 10.000 kWh aan warmte. Bij een gasprijs van €1,30 per m³ betaal je daarvoor ongeveer €1.560 per jaar. Een warmtepomp met een gemiddelde COP van 4 heeft voor dezelfde 10.000 kWh warmte circa 2.500 kWh stroom nodig. Bij €0,30 per kWh kom je dan uit op ongeveer €750.
| Rekenvoorbeeld | Cv-ketel op gas | Warmtepomp (COP 4) |
|---|---|---|
| Warmtevraag per jaar | ca. 10.000 kWh | ca. 10.000 kWh |
| Verbruik | 1.200 m³ gas | 2.500 kWh stroom |
| Uitgangsprijs | €1,30 per m³ | €0,30 per kWh |
| Stookkosten per jaar | ca. €1.560 | ca. €750 |
Rekenvoorbeeld met afgeronde waarden. Exclusief vaste leveringskosten, netbeheerkosten en onderhoud.
Bij de cv-ketel komen daar nog vaste leveringskosten, netbeheerkosten voor de gasaansluiting en het jaarlijkse onderhoud bij. In een minder goed geïsoleerde woning ligt het gasverbruik bovendien vaak flink boven de 1.200 m³. Bij de warmtepomp geldt het omgekeerde: zelfs als de stroomprijs stijgt, blijft een efficiënte warmtepomp meestal voordeliger dan stoken op gas. Woningen met zonnepanelen profiteren extra, omdat een deel van de stroom zelf wordt opgewekt. Houd er wel rekening mee dat de salderingsregeling per 2027 stopt, waardoor zelf opgewekte stroom het meeste oplevert als je hem direct verbruikt.
Tip voor installateurs: reken met het werkelijke gasverbruik van de klant van de afgelopen twee à drie jaar, niet met het landelijk gemiddelde. Zo onderbouw je het advies met cijfers die de klant herkent van zijn eigen jaarafrekening.
Wanneer is een warmtepomp niet goedkoper?
Een warmtepomp is in veel situaties goedkoper in gebruik, maar niet iedere woning profiteert direct. Een slecht geïsoleerde woning verliest veel warmte. De warmtepomp moet dan harder werken en op hogere temperaturen draaien, waardoor de SCOP daalt en het stroomverbruik stijgt.
Ook het afgiftesysteem speelt een grote rol. Een warmtepomp werkt het efficiëntst met vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren, met een aanvoertemperatuur rond de 35 tot 45 °C. Liggen er oude radiatoren die 70 °C of meer nodig hebben om het huis warm te krijgen, dan valt het rendement lager uit.
Tot slot is er de investering. Een hybride warmtepomp kost doorgaans enkele duizenden euro’s, een volledig elektrische warmtepomp vraagt een aanzienlijk groter bedrag, vaak inclusief een warmtepompboiler voor het tapwater. Subsidie maakt de aanschaf aantrekkelijker, maar het duurt vaak enkele jaren voordat de investering is terugverdiend.
LET OP: een warmtepomp die te klein is gekozen of op te hoge temperaturen moet draaien, kan duurder uitvallen dan de oude ketel. Laat altijd eerst een warmteverliesberekening maken en controleer of de radiatoren op lage temperatuur voldoende vermogen leveren.
Hybride of volledig elektrisch?
Voor veel bestaande woningen is een hybride warmtepomp de interessantste tussenstap. De warmtepomp werkt samen met de bestaande cv-ketel en verzorgt het grootste deel van het jaar de verwarming. De ketel springt alleen bij op zeer koude dagen en levert het warm tapwater. Een volledig elektrische warmtepomp schrapt het gasverbruik vrijwel helemaal. Dat levert de grootste besparing op, maar vraagt ook om een goed geïsoleerde woning en een verwarmingssysteem dat geschikt is voor lage temperaturen.
| Hybride warmtepomp | Volledig elektrisch | |
|---|---|---|
| Gasverbruik | Fors lager, ketel blijft | Vrijwel nul |
| Investering | Enkele duizenden euro’s | Aanzienlijk hoger |
| Isolatie nodig | Redelijk (label C of beter) | Goed (label A/B) |
| Afgiftesysteem | Bestaande radiatoren vaak prima | Vloerverwarming of LT-radiatoren |
| Warm tapwater | Via de cv-ketel | Via boilervat |
| Past het best bij | Bestaande bouw, ketel nog goed | Nieuwbouw en gerenoveerde woningen |
Rekenvoorbeeld: wanneer verdien je het terug?
Stel dat een huishouden jaarlijks €1.600 kwijt is aan gas voor verwarming. Na de overstap op een warmtepomp dalen de verwarmingskosten naar ongeveer €800. Dat is een besparing van circa €800 per jaar. Bij een investering van €6.000 en een subsidie van €2.000 blijft een netto investering van €4.000 over. De terugverdientijd ligt dan rond de vijf jaar.
| Investering warmtepomp | €6.000 |
| Subsidie (indicatief) | − €2.000 |
| Netto investering | €4.000 |
| Besparing per jaar | ca. €800 |
| Terugverdientijd | ca. 5 jaar |
Indicatief voorbeeld. De hoogte van de ISDE-subsidie verschilt per type en vermogen; check het actuele bedrag bij RVO.
Na die periode profiteert de woningeigenaar van structureel lagere energiekosten. Vaak verbetert ook het energielabel, wat een positief effect kan hebben op de woningwaarde. Wil je de rekensom scherper maken, kijk dan naar de SCOP van het gekozen toestel in plaats van de COP.
Wat bepaalt uiteindelijk welke optie goedkoper is?
De vergelijking valt of staat met vijf factoren: de actuele gas- en stroomprijzen, het isolatieniveau van de woning, het rendement van de warmtepomp, het type afgiftesysteem en de aanwezigheid van zonnepanelen. In moderne, goed geïsoleerde woningen is een warmtepomp vrijwel altijd goedkoper in gebruik dan een cv-ketel. Bij oudere woningen biedt een hybride oplossing vaak de beste balans tussen investering en besparing.
Op de lange termijn is de trend duidelijk: naarmate woningen beter geïsoleerd raken en het aandeel duurzame stroom groeit, wordt verwarmen met een warmtepomp voor steeds meer huishoudens de financieel meest aantrekkelijke keuze. Wie nu een kapotte ketel vervangt, doet er dus verstandig aan om meteen te kijken of een hybride opstelling past.
Warmtepompen en toebehoren bij Jan Wit
Bij Jan Wit vind je zowel hybride als volledig elektrische warmtepompen, plus het toebehoren om de installatie netjes af te werken. Een greep uit het assortiment:
HYBRIDE
Remeha Elga Ace 4kW buitendeel
R32
Naast bestaande ketel
Compact buitendeel voor een hybride opstelling. Neemt het grootste deel van de verwarming over van de cv-ketel.
HYBRIDE BINNENDEEL
Remeha Elga Ace 4kW binnendeel
COP 4,5
Hoort bij buitendeel
Het binnendeel dat de warmtepomp aan de cv-installatie koppelt en samen met de ketel de regeling verzorgt.
VOLLEDIG ELEKTRISCH
Daikin Altherma 3 H MT binnendeel 230L
Tot 70 °C aanvoer
44 dB(A)
Binnendeel met geïntegreerd boilervat voor een gasloze woning. Door de hoge aanvoertemperatuur ook geschikt voor renovatie.
OPSTELLING OP HELLEND DAK
Ubbink Decorio warmtepompbehuizing
Incl. montageplank
Gangbare buitendelen
Geen plek in de tuin of op de gevel? Hiermee plaats je het buitendeel netjes en uit het zicht op het hellende dak.
Veelgestelde vragen
Hoeveel bespaar je met een warmtepomp ten opzichte van gas?
In het rekenvoorbeeld dalen de stookkosten van ongeveer €1.560 naar €750 per jaar. Bij een hybride warmtepomp is de besparing kleiner, omdat de ketel een deel van het jaar blijft bijspringen en het tapwater verzorgt.
Is een warmtepomp ook goedkoper in een oud huis?
Vaak wel, maar dan meestal als hybride opstelling. In een slecht geïsoleerde woning met hoge temperatuur radiatoren daalt het rendement van een volledig elektrische warmtepomp, waardoor het voordeel kleiner wordt of verdwijnt.
Wat is de terugverdientijd van een warmtepomp?
In het voorbeeld met een netto investering van €4.000 en een besparing van €800 per jaar ligt die rond de vijf jaar. Bij een volledig elektrische warmtepomp is de investering hoger en de terugverdientijd meestal langer.
Wat betekent een COP van 4?
Dat de warmtepomp met 1 kWh stroom ongeveer 4 kWh warmte levert. De COP geldt bij vaste testcondities; de SCOP geeft het gemiddelde over het hele stookseizoen en is beter bruikbaar voor een kostenberekening.
Zijn zonnepanelen nodig voor een warmtepomp?
Nee, een warmtepomp werkt prima zonder. Zonnepanelen verlagen wel de stroomkosten, vooral als je de opgewekte stroom direct verbruikt, bijvoorbeeld door het boilervat overdag op te warmen.
Meer over warmtepompen
→ Hybride of all-electric warmtepomp: welke past bij de woning?
Op zoek naar de juiste warmtepomp?
Bekijk het complete assortiment hybride en volledig elektrische warmtepompen, boilervaten en toebehoren bij Jan Wit.
