Blog
Warmtepomp en zonnepanelen combineren
Liggen er zonnepanelen op het dak en denk je aan een warmtepomp, of ben je het omgekeerde van plan? Dan wil je weten of die twee samen echt iets opleveren. Zeker nu de salderingsregeling op 1 januari 2027 stopt, loont slim combineren meer dan ooit. In deze blog lees je hoe de combinatie werkt, wat je realistisch bespaart en hoe je de kabels van de zonnepanelen netjes en waterdicht door het dak krijgt.
HET KORTE ANTWOORD
Ja, een warmtepomp en zonnepanelen vullen elkaar goed aan. De panelen wekken stroom op en de warmtepomp maakt van elke kWh stroom drie tot vijf kWh warmte. Omdat salderen per 2027 stopt, is zonnestroom die je direct zelf verbruikt meer waard dan stroom die je teruglevert. Wie de warmtepomp en de boiler laat draaien als de zon schijnt, haalt het meeste uit de combinatie.
Hoe werken een warmtepomp en zonnepanelen samen?
Een warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht, de bodem of de ventilatielucht en brengt die met een compressor op een hogere temperatuur. Die compressor draait op stroom. Het rendement drukken we uit in de COP: bij een COP van 4 levert één kWh stroom vier kWh warmte op. Een moderne lucht/water-warmtepomp haalt in het voor- en najaar makkelijk zo’n waarde, op hele koude dagen ligt het rendement lager. Zonnepanelen leveren gelijkstroom die de omvormer omzet naar netstroom. Die stroom gaat eerst naar de apparaten die op dat moment in huis draaien. Wat overblijft, gaat via de meter het net op. Draait de warmtepomp terwijl de panelen produceren, dan gebruikt hij dus rechtstreeks je eigen zonnestroom. Dat geldt voor een all-electric lucht/water-warmtepomp, maar ook voor een hybride warmtepomp naast de cv-ketel en voor een ventilatiewarmtepomp die warmte terugwint uit de afgezogen lucht. Het seizoensverschil: zomerstroom en winterwarmte
Eerlijk is eerlijk: de combinatie is niet perfect in balans. Zonnepanelen produceren het grootste deel van hun jaaropbrengst tussen april en september, terwijl de warmtepomp juist in december en januari het hardst werkt. Op jaarbasis kunnen je panelen het verbruik van de warmtepomp prima dekken, maar op het moment zelf valt een flink deel van de opbrengst en de vraag niet samen.
Toch is er meer overlap dan je denkt. Tapwater heb je het hele jaar nodig, en een warmtepomp met boilervat kan dat water overdag opwarmen. In het voor- en najaar zijn er volop zonnige dagen waarop het huis toch verwarming vraagt. En een omkeerbare warmtepomp koelt in de zomer, precies wanneer de panelen het meeste leveren. Juist die momenten bepalen hoeveel je met de combinatie bespaart.
Wat bespaar je met de combinatie?
De besparing hangt af van de woning, het type warmtepomp en het aantal panelen. Een rekenvoorbeeld geeft een goed beeld. Een gemiddelde tussenwoning met een all-electric warmtepomp verbruikt grofweg 3.000 tot 4.000 kWh per jaar voor verwarming en tapwater, bovenop het gewone huishoudelijke verbruik. Een hybride warmtepomp verbruikt minder stroom, vaak zo’n 1.000 tot 1.500 kWh, omdat de cv-ketel op koude dagen bijspringt. Eén zonnepaneel van rond de 400 Wp levert in Nederland ongeveer 340 tot 380 kWh per jaar op.
Tien panelen leveren dus zo’n 3.500 kWh, genoeg om op papier het verbruik van een hybride warmtepomp ruim te dekken en dat van een all-electric systeem voor een groot deel. In de praktijk verbruik je daarvan een deel direct zelf en lever je de rest terug. Hoeveel stroom een warmtepomp per maand kost en waarom de winter zwaarder weegt, lees je in onze blog wat kost een warmtepomp aan stroom per maand. De grootste winst zit uiteindelijk in het vervangen van gas: elke kubieke meter die je niet meer stookt, scheelt direct op de energierekening.
Waarom het einde van salderen de combinatie interessanter maakt
Tot en met 31 december 2026 mag je terug geleverde stroom nog wegstrepen tegen je verbruik. Vanaf 2027 kan dat niet meer. Je energieleverancier betaalt dan een vergoeding voor terug geleverde stroom, die tot 2030 minimaal de helft van het kale leveringstarief moet zijn, dus zonder belastingen. Daarnaast rekenen veel leveranciers terug leverkosten.
Het gevolg is simpel: een kWh die je zelf verbruikt, is straks veel meer waard dan een kWh die je het net op stuurt. Een warmtepomp is een van de grootste stroomverbruikers in huis en is bovendien goed te sturen. Daarmee wordt hij de ideale afnemer voor je eigen zonnestroom. Wie nu zonnepanelen heeft en nog op gas stookt, krijgt met een warmtepomp een nuttige bestemming voor de overschotten die anders weinig opleveren.
Zo verhoog je het eigen verbruik
Het eigen verbruik verhogen doe je door de warmtepomp vooral te laten werken als de zon schijnt. Een paar praktische manieren: stel het boilervat zo in dat het tapwater rond het middaguur opwarmt in plaats van ’s nachts. Kies een warmtepomp met een SG-ready aansluiting of een slimme koppeling met de omvormer, zodat hij extra gaat draaien zodra er een overschot is. Een warmtepomp boilervat of buffervat werkt daarbij als opslag voor warmte, wat vaak goedkoper is dan stroom opslaan in een thuisbatterij.
Ook de afgiftekant telt mee. Met vloerverwarming of lage-temperatuurradiatoren werkt de warmtepomp met een lagere aanvoertemperatuur en dus met een hogere COP. De woning houdt de warmte bovendien lang vast, waardoor je overdag op zonnestroom kunt voorverwarmen en ’s avonds minder hoeft bij te stoken.
TIP: Laat de warmtepomp niet op het aantal zonnepanelen dimensioneren, maar op het warmteverlies van de woning. Een te grote warmtepomp slaat vaker aan en uit en presteert slechter. De panelen stem je daarna af op het verwachte jaarverbruik.
Kabeldoorvoeren voor zonnepanelen: zo gaat het dak waterdicht open
Een onderdeel dat bij de combinatie vaak vergeten wordt: de kabels van de zonnepanelen moeten van het dak naar de omvormer, en bij een warmtepomp met een buitendeel op het dak gaan ook koelleidingen en voedingskabels door de dakbedekking. Elke opening in het dak is een mogelijk lekpunt. Een goede kabeldoorvoer maakt die opening blijvend waterdicht en beschermt de kabels tegen weer en scherpe randen.
Op een hellend pannendak kies je een doorvoer die de plek van een dakpan inneemt. De Roofport One kabeldoorvoerpan vervangt één pan, past onder een zonnepaneel en is geschikt voor dakhellingen van 15 tot 65 graden. Een alternatief is de universele solar kabel- en leidingdoorvoer van Ubbink voor hellingen van 15 tot 55 graden. Aan de binnenkant werk je de doorvoer luchtdicht af met een doorvoermanchet, zodat het dampscherm intact blijft.
Op een plat dak kies je de doorvoer op basis van de dakbedekking. Voor bitumen is er de Anjo kabeldoorvoer bitumen, voor EPDM de Anjo kabeldoorvoer EPDM en voor PVC-daken een doorvoer met PVC-gecoate plakplaat. De Anjo kabeldoorvoer met PP-bochten werkt met bochten die over elkaar en over de kabel schuiven, zodat je de doorvoer ook achteraf nog rond bestaande kabels plaatst. Loopt het leidingwerk van het warmtepompbuitendeel over het dak, lees dan ook of je airco leidinggoot ook voor warmtepompen kunt gebruiken.
LET OP: Voer zonnepaneelkabels nooit tussen twee pannen door of via de dakgoot. De pan sluit dan niet meer goed aan, de kabel slijt op de rand en water vindt vroeg of laat de weg naar binnen. Kies altijd een doorvoer die past bij de dakbedekking, want een plakplaat voor bitumen hecht niet op EPDM.
PANNENDAK
Roofport One kabeldoorvoerpan Leadax grijs
Ø 140 mm
Anjo
Neemt de plek in van één dakpan en past onder een zonnepaneel. De kap schuif je deels of helemaal open voor de kabels. Ook leverbaar in zwart.
HELLEND DAK
Solar kabel- en leidingdoorvoer universeel 15°-55°
Ø 140 mm
Ubbink
Universele doorvoer voor zonnepaneelkabels en leidingen op een hellend dak, met doorvoerhuls boven en onder het dakvlak.
PLAT DAK BITUMEN
Kabeldoorvoer prefab DW 100 mm bitumen SBS
Bitumen SBS
Anjo
Prefab doorvoer met bitumen plakplaat voor platte daken. Ruim genoeg voor de kabels van een zonnepanelenveld en de leidingen van een warmtepomp.
PLAT DAK EPDM
Kabeldoorvoer prefab 60 mm EPDM EU
EPDM
Anjo
Compacte doorvoer voor EPDM-daken. Geschikt voor de solarkabels naar de omvormer of de voeding van een warmtepompbuitendeel.
Waar let je op bij de installatie?
Begin in de meterkast. Een warmtepomp en een omvormer krijgen elk een eigen groep, en bij een all-electric warmtepomp met elektrisch bijverwarmingselement is een 3-fase aansluiting vaak verstandig. Controleer ook of de netaansluiting de extra belasting aankan. Plaats het buitendeel op een plek waar het vrij lucht kan aanzuigen en waar het geluid de buren niet stoort, en houd de leidinglengte binnen de opgave van de fabrikant. Bij de Remeha Elga Ace ligt die maximale leidinglengte bijvoorbeeld op 20 meter.
Twijfel je tussen hybride en all-electric? Een hybride warmtepomp is een goede tussenstap voor woningen die nog niet volledig geïsoleerd zijn: de warmtepomp doet het meeste werk en de ketel springt bij als het vriest. In een goed geïsoleerde woning met lage-temperatuurverwarming haal je met een all-electric systeem de meeste winst uit je zonnepanelen. Check daarnaast de actuele voorwaarden van de ISDE-subsidie voordat je bestelt. Voor de complete installatie vind je bij Jan Wit niet alleen de warmtepompen, maar ook de dakdoorvoeren, dakmaterialen en het airco- en leidingmateriaal om alles netjes af te werken.
Veelgestelde vragen
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig voor een warmtepomp?
Voor een hybride warmtepomp zijn drie tot vijf extra panelen vaak genoeg om het jaarverbruik te dekken. Een all-electric warmtepomp vraagt meestal acht tot twaalf extra panelen van rond de 400 Wp. Het precieze aantal hangt af van de isolatie, de woninggrootte en de ligging van het dak.
Kan een warmtepomp volledig op zonnepanelen draaien?
Op jaarbasis kan de opbrengst het verbruik dekken, maar op het moment zelf niet. In de winter leveren de panelen weinig terwijl de warmtepomp veel vraagt, dus dan neem je stroom van het net af. Een buffervat helpt, een thuisbatterij overbrugt vooral dag en nacht, niet zomer en winter.
Wat verandert er voor mijn warmtepomp als salderen stopt?
Vanaf 1 januari 2027 kun je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik. Zelf verbruikte zonnestroom wordt daardoor relatief meer waard. Laat de warmtepomp en het boilervat dus zoveel mogelijk overdag draaien als de panelen produceren.
Welke kabeldoorvoer gebruik ik voor zonnepanelen op een pannendak?
Kies een doorvoerpan zoals de Roofport One, die de plek van één dakpan inneemt en onder het zonnepaneel past. Voor bijzondere pannen of hellingen is de universele solar doorvoer van Ubbink een goed alternatief.
Kan ik dezelfde doorvoer gebruiken voor solarkabels en warmtepompleidingen?
Dat kan, mits de diameter ruim genoeg is en de leidingen goed geïsoleerd zijn. Op een plat dak is een doorvoer van 100 of 125 mm dan een logische keuze. Houd voeding en signaalkabels wel gescheiden volgens de installatievoorschriften.
Meer over warmtepompen en doorvoeren
→ Wat kost een warmtepomp aan stroom per maand?
→ Kan ik airco leidinggoot ook gebruiken voor warmtepompen?
Alles voor warmtepomp en zonnepanelen op één adres
Van warmtepomp en boilervat tot de kabeldoorvoer voor elk type dak. Voorraadartikelen die je voor 16:00 bestelt, versturen we dezelfde dag.
