Blog
De Flamco Baseflex expansievat
Een expansievat is het onderdeel waar niemand aan denkt, tot de druk in de cv-installatie wegloopt, het overstortventiel water spuit of de ketel op storing gaat. Negen van de tien keer is het vat dan de boosdoener. In deze blog leggen we uit hoe een expansievat precies werkt, waarom het materiaal van het membraan bepaalt hoelang het meegaat, en hoe je binnen de Flamco Baseflex-serie de juiste inhoud en voordruk kiest.
Wat doet een expansievat eigenlijk?
Water zet uit als het warm wordt. Verwarm je de inhoud van een cv-installatie van 15 °C naar 80 °C, dan groeit het volume met ongeveer 3%. In een gesloten systeem kan dat water nergens heen, dus stijgt de druk. Zonder opvang loopt die druk binnen één stookcyclus door de 3 bar heen en blaast het overstortventiel af. Elke keer dat dat gebeurt verlies je water, en elke keer dat je bijvult breng je vers zuurstofrijk water in je installatie. Dat is precies waar corrosie begint.
Het expansievat vangt dat uitgezette water op. In het vat zit een rubberen membraan dat de ruimte in tweeën deelt: aan de ene kant het systeemwater, aan de andere kant een luchtkussen onder druk. Zet het water uit, dan duwt het tegen het membraan en wordt het luchtkussen samengedrukt. Koelt het systeem af, dan duwt het luchtkussen het water weer terug. Zo blijft de druk binnen een smalle bandbreedte, zonder dat er ook maar één druppel het systeem verlaat.
Koude installatie
Het luchtkussen drukt het membraan tegen de waterzijde aan. Het vat staat vrijwel leeg. De systeemdruk is ongeveer gelijk aan de voordruk plus de statische hoogte van de installatie.
Ketel maakt op temperatuur
Het water zet uit en stroomt het vat in. Het membraan buigt door, het luchtkussen wordt kleiner en de druk in de installatie loopt gecontroleerd op, richting 1,8 tot 2,2 bar in een normale woninginstallatie.
Systeem koelt af
Het luchtkussen zet weer uit en duwt het water terug de leidingen in. Zonder dat terugduwen zou er onderdruk ontstaan en zou de installatie lucht aantrekken bij elke koppeling die niet honderd procent dicht is.
De klassieke storing
Druk die na het bijvullen binnen een paar dagen weer wegzakt, betekent bijna altijd een gescheurd membraan: het systeemwater loopt dan de luchtzijde in. Tik met een sleutel op het vat, van boven naar beneden. Hoor je overal dezelfde volle klank in plaats van hol boven en vol onder, dan staat het vat vol water en is hij op. Een tweede test: druk het ventieltje bovenop in bij een drukloze installatie. Komt er water uit in plaats van lucht, dan is het membraan stuk.
Het materiaal: waarom EPDM het verschil maakt
Een expansievat is niet meer dan een stalen drukvat met een rubber erin, maar juist dat rubber bepaalt of het vat vijf of vijftien jaar meegaat. In de Baseflex zit een membraan van EPDM (ethyleen-propyleen-dieen-monomeer). Dat materiaal is bewust gekozen voor systeemwater:
- Bestand tegen warm water en veroudering. EPDM blijft soepel bij continue mediumtemperaturen van -10 tot 70 °C en verhardt niet zo snel als goedkopere rubbersoorten. Een verhard membraan scheurt bij de eerste flinke uitzettingsslag.
- Geschikt voor glycol en ethanol. Tot 50% glycol en 30% ethanol. Dat maakt de Baseflex ook bruikbaar in koelinstallaties en systemen met antivries, waar een standaard membraan wegvreet.
- Nauwelijks gasdoorlaat. EPDM laat weinig gas door, waardoor het luchtkussen langer op druk blijft en je minder vaak hoeft na te vullen met stikstof of lucht.
De rest van de constructie is even nuchter: een gelaste stalen romp met een verzinkte flens, poedergecoat afgewerkt, druktrapklasse PN 16 en een maximale werkdruk van 6 bar. Dat is ruim boven de 3 bar waar het overstortventiel van een woninginstallatie op afblaast, en dus een flinke veiligheidsmarge. De aansluiting is 3/4″ buitendraad, cilindrisch BSPP-G volgens ISO 228-1 (uitwendig 26,5 mm), de standaard die op vrijwel elke Nederlandse cv-installatie past.
Niet gebruiken voor tapwater
De Baseflex is bedoeld voor gesloten verwarmings- en koelsystemen. Hij is niet geschikt voor tapwater en niet voor zonnecollectorcircuits. Voor drinkwater heb je een vat met een drinkwatergekeurd membraan nodig, voor zonnesystemen een uitvoering die bestand is tegen stagnatietemperaturen ver boven de 70 °C.
Rood of wit: maakt de kleur uit?
Technisch niet. Rood en wit zijn dezelfde vaten met dezelfde specificaties, de kleur is puur een montage- en herkenningskeuze. In de praktijk kiezen installateurs rood in de technische ruimte en wit als het vat in het zicht komt te hangen, bijvoorbeeld in een keukenkast of een nette meterkast.
Waarom Flamco?
Expansievaten lijken op elkaar tot je ze naast elkaar legt. Vier redenen waarom wij de Baseflex voeren:
- Flamco is de referentie in drukbehoud. Het merk maakt al decennia expansie- en drukbehoudtechniek voor de Europese installatiemarkt. Wie Flexcon kent, kent het principe, de Baseflex is de compacte, scherp geprijsde uitvoering van datzelfde verhaal.
- Volledige documentatie. Bij elk vat zit een montage- en gebruikshandleiding, plus DWG-, RFA- en STEP-bestanden. Voor wie in Revit of AutoCAD tekent scheelt dat een middag zoekwerk.
- Consistente maatvoering. Alle 18-liter uitvoeringen zijn Ø 290 × 375 mm hoog (kantelhoogte 474 mm). Je weet dus vooraf of het vat in die krappe kast past, ook bij vervanging.
- Één serie, alle varianten. 18 en 25 liter, 0,5 en 1,0 bar voordruk, rood en wit. Je hoeft niet tussen merken te schakelen als een project net een andere voordruk vraagt.
Welke maat en voordruk heb jij nodig?
Twee vragen bepalen je keuze: hoeveel water zit er in de installatie, en hoe hoog staat het hoogste punt boven het vat?
De inhoud. Voor een doorsnee eengezinswoning met radiatoren is 18 liter ruim voldoende. Ga naar 25 liter zodra er veel waterinhoud in het spel is: vloerverwarming door het hele huis, een grote woning met veel radiatoren, of een installatie met een buffervat.
De voordruk. De vuistregel: de voordruk moet minstens gelijk zijn aan de statische hoogte van je installatie, het hoogteverschil tussen het vat en het hoogste punt, gedeeld door 10. Staat de ketel op zolder of in een gelijkvloerse woning, dan volstaat 0,5 bar. Hangt de ketel beneden en lopen de leidingen door naar de tweede verdieping (ruim 10 meter), kies dan 1,0 bar. Bij twijfel: 1,0 bar en het vat op de retour, vóór de circulatiepomp.
| Situatie | Kies |
|---|---|
| Rijtjeswoning, radiatoren, ketel op zolder | 18 liter / 0,5 bar |
| Rijtjeswoning, ketel beneden, leidingen naar 2e verdieping | 18 liter / 1,0 bar |
| Vloerverwarming of grote woning, lage opstelling van het vat | 25 liter / 0,5 bar |
| Veel waterinhoud én flinke statische hoogte | 25 liter / 1,0 bar |
De Flamco Baseflex vaten bij Jan Wit
18 L / 0,5 BAR
Expansievat Baseflex 18/0,5 3BAR Rood Flamco
0,5 bar voordruk
Meest gekozen
De standaardkeuze voor een woninginstallatie met een beperkte statische hoogte. Ø 290 × 375 mm, EPDM-membraan, 3/4″ buitendraad.
€33,96 incl. btw
18 L / 1,0 BAR
Expansievat Baseflex 18/1,0 3BAR Rood Flamco
1,0 bar voordruk
Voor hoge opstelling
Werkt vanaf de eerste vulslag effectief en voorkomt onderdruk bij afkoeling. De keuze als de ketel beneden hangt en de leidingen omhoog lopen.
€33,96 incl. btw
18 L / 0,5 BAR WIT
Expansievat Baseflex 18/0,5 3BAR Wit Flamco
0,5 bar voordruk
Nette afwerking
Identiek aan de rode uitvoering, alleen wit gecoat. Voor situaties waarin het vat zichtbaar blijft en niet mag opvallen.
€33,96 incl. btw
18 L / 1,0 BAR WIT
Expansievat Baseflex 18/1,0 3BAR Wit Flamco
1,0 bar voordruk
Wit in het zicht
Hogere voordruk in een witte uitvoering. Handig bij vervanging in een woning waar het oude vat ook wit was en de klant geen rood accent wil.
€33,96 incl. btw
Meer waterinhoud? Dan pak je de 25-liter uitvoering. Zelfde membraan, zelfde aansluiting, meer opvangcapaciteit.
25 L / 0,5 BAR
Expansievat Baseflex 25/0,5 3BAR Rood Flamco
0,5 bar voordruk
Voor vloerverwarming
Extra opvangcapaciteit voor installaties met veel waterinhoud, zoals vloerverwarming of een systeem met buffervat.
€44,87 incl. btw
25 L / 1,0 BAR
Expansievat Baseflex 25/1,0 3BAR Rood Flamco
1,0 bar voordruk
Grote installaties
De zwaarste uitvoering van de serie: veel waterinhoud én een flinke statische hoogte in één vat opgevangen.
€44,87 incl. btw
Maak de klus compleet
Het vat wordt geleverd zonder wandsteun, poten, manometer, veiligheidsventiel of bevestigingsmateriaal. Reken die er dus even bij:
Expansievatkoppeling, 3-delig
Hiermee koppel je het vat los zonder de hele installatie af te tappen, €15,04 incl. btw. Bij de volgende vervanging is dat een half uur winst.
Vulslang cv-ketel
Na het plaatsen moet het systeem weer op druk. Met een vaste vulslang set doe je dat schoon en zonder geknoei.
Vuil en luchtafscheiders
Vervang je het vat omdat het systeem vervuild is? Dan is dit het moment om ook de oorzaak aan te pakken.
Plaatsen: vier aandachtspunten
- Verticaal ophangen, aansluiting naar beneden. De Baseflex is uitsluitend voor verticale plaatsing bedoeld. Horizontaal hangen belast het membraan eenzijdig en verkort de levensduur.
- Controleer de voordruk vóór montage. Meet met een bandenspanningsmeter op het ventiel en pomp zo nodig bij tot de gewenste voordruk, met het vat drukloos aan de waterzijde.
- Monteer op de retourleiding, vóór de pomp. Daar is het water het koelst en de drukfluctuatie het rustigst. Dat scheelt slijtage op het membraan.
- Zet het vat vast aan de wand, niet aan de leiding. Een gevuld 25-liter vat weegt een flink stuk. Het gewicht aan de aansluitleiding hangen levert vroeg of laat een lekkage op.
Twijfel je over de maat of de voordruk?
Bel of mail ons even met de waterinhoud van de installatie en de hoogte van het hoogste punt. Onze specialisten rekenen het voor je na, dat kost je vijf minuten en voorkomt een vat dat te klein is.
Bekijk het complete assortiment op onze categoriepagina expansievat cv-ketel.
